Trafik Kazası ve Araç Maddi Tazminatı, Sigortaya Başvuru

Trafik kazaları, günümüzde birçok insanın yaşadığı, hem maddi hem de manevi zararlar doğuran travmatik olaylardır. Bir trafik kazasının ardından, mağdurlar karşı tarafın sigorta şirketine başvuru yaparak yaşadıkları maddi zararların tazmini yoluna gitmektedirler. Türk hukuk sisteminde, trafik kazaları sonucunda ortaya çıkan zararlar çeşitli yasal düzenlemelerle korunmaktadır. 5684 sayılı Sigorta Kanunu ve Türk Medeni Kanunu, trafik kazalarından doğan tazminat haklarını düzenlemektedir. Zorunlu trafik sigortası, kusurlu tarafın sigorta şirketini, mağdurun yaşadığı zararları ödemeye yükümlü kılmaktadır. Bu makalede, trafik kazası sonrasında yapılması gereken işlemler, sigorta şirketine nasıl başvuru yapılacağı, maddi tazminat kapsamı ve ödeme süreci hakkında kapsamlı bilgi verilecektir.

Trafik Kazasından Sonra Kaza Anında Yapılması Gerekenler

Kaza Tespit Tutanağı Hazırlama

Trafik kazası meydana geldikten hemen sonra, ilk olarak kaza tespit tutanağı hazırlanmalıdır. Eğer kazada yaralanma veya trafik ihlali söz konusu ise polis çağrılması zorunludur.

Polis tarafından hazırlanan kaza tespit tutanağında, kazanın meydana geldiği yer, tarih, saat, tarafların araçlarının plakası, sürücü bilgileri, şahit bilgileri ve kazanın nasıl meydana geldiğine ilişkin ön değerlendirme yer almalıdır.

Kaza tespit tutanağı, sigorta şirketine başvuru yaparken en önemli belgedir. Bu tutanak, sigorta şirketi tarafından kusur oranının belirlenmesinde temel kaynak olarak kullanılır.

Fotoğraf ve Video Çekimi

Kaza yerinin, her iki aracın hasar durumunun, araçların konumlarının, trafik işaretlerinin ve çevresi görünümünün detaylı fotoğrafları veya videoları çekilmelidir.

Görsel belge, sigorta şirketi ile çıkacak ihtilaf durumunda güçlü bir kanıt niteliği taşır. Fotoğraflar ve videolar, daha sonra bilirkişi incelemesinde de kullanılabilir.

Şahitlerin Tespit Edilmesi

Kaza yerinde bulunan tanıkların ismler, telefon numaraları ve kimlik bilgileri kayıt altına alınmalıdır. Tanık beyanları, daha sonra sigorta şirketinin incelemesinde ve mahkeme kararlarında önemli rol oynar.

Tıbbi Muayene

Kazada yaralanma olmuşsa, hemen resmi bir sağlık kuruluşunda (hastane, sağlık ocağı) muayene ve tedavi yaptırılmalıdır. Hastane raporu, tazminat taleplerinde temel belge niteliğindedir.

Diğer Araç Bilgilerinin Alınması

Kazaya karışan diğer araçların plaka numarası, sahibinin adı, telefonu, sigorta poliçesi fotokopisi ve sürücü belgesinin fotokopisi alınmalıdır.

Sigorta Şirketine Başvuru Süreci

Hasar İhbar Süresi

Trafik kazası meydana geldikten sonra, sigorta şirketi hasar ihbar edilen tarihinden itibaren belirli süre içinde işlem yapma yükümlülüğü vardır. Sigortalı (veya zarar gören), kaza tarihinden itibaren en geç 5 iş günü içinde sigorta şirketine bildirimde bulunmalıdır.

Bu sürenin kaçırılması, sigorta şirketinin tazminat talebini reddetmesine neden olabilir. Ancak zorunlu trafik sigortası söz konusu olduğunda bu kural daha esnek uygulanmaktadır.

Başvuru Yöntemleri

Sigorta şirketine başvuru, aşağıdaki yöntemlerden biri kullanılarak yapılabilir:

Yazılı dilekçe ve belgeler ile noter aracılığıyla yapılan başvuru: Dilekçe ve ekleri noter tarafından imzalanır ve sigorta şirketi merkezi, şube veya temsilcisine teslim edilir.

Iadeli posta mektubu ile yapılan başvuru: Dilekçe ve belgeler, iadeli taahhütlü posta ile gönderilir. Teslimat belgesi saklanmalıdır.

Elektronik posta veya Kayıtlı Elektronik Posta (KEP) ile yapılan başvuru: Dilekçe ve belgeler dijital formatta gönderilir.

Sigorta şirketinin çağrı merkezi veya internet sitesi aracılığıyla yapılan başvuru: Hızlı hasar bildirimi gerçekleştirilir.

Başvuru Dilekçesinin İçeriği

Sigorta şirketine gönderilen başvuru dilekçesinde aşağıdaki bilgiler mutlaka yer almalıdır:

Mağdurun (zarar görenin) adı, soyadı, T.C. kimlik numarası ve adresi

Sigortalının (kusurlu tarafın) adı, soyadı ve adresi

Sigorta poliçe numarası

Kazanın meydana geldiği tarih, saat ve yer

Kazanın detaylı anlatımı (nasıl meydana geldiği, kusur kimin tarafında olduğu)

Talep edilen tazminat tutarı ve türü

Araç bilgileri (plaka numarası, marka, model, yıl)

Mağdurun banka bilgileri (IBAN)

Sigorta Şirketine Gönderilmesi Gereken Belgeler

Maddi Hasarlı Trafik Kazası Belgeleri

Kaza tespit tutanağı veya trafik bilirkişi raporu

Sigorta poliçesi (aslı veya fotokopisi)

Poliçe prim makbuzu

Sigortalı aracın ruhsat fotokopisi

Sigortalı sürücünün ehliyet fotokopisi

Zarar gören aracın ruhsat fotokopisi

Kaza fotoğrafları (her açıdan, şahitlerin görüşüne göre)

Ekspertiz raporu (varsa)

Zarar görenin kimlik belgesi fotokopisi

Zarar görenin banka hesap bilgileri (IBAN)

Kazaya ilişkin tanık ifadeleri

Yaralamalı Trafik Kazası Belgeleri

Kaza tespit tutanağı veya bilirkişi raporu

Hastane raporu (taburcu raporu, epikriz)

Tedavi masraflarına ilişkin faturalar ve makbuzlar

Sağlık kurulu raporu (sürekli sakatlık oranı belirtiliyorsa)

Odyolog, psikiyatrist veya uzman raporu (gerekli durumlarda)

Yaralanmış kişinin maaş belgesi (son üç aylık bordro)

Yaralanmış kişinin kimlik belgesi fotokopisi

Yaralanmış kişinin banka hesap bilgileri

İlaç reçeteleri ve ilaç faturalayı

Ölümlü Trafik Kazası Belgeleri

Kaza tespit tutanağı

Ölüm belgesi (resmi ölüm raporu)

Hastane raporu veya adli tıp raporu

Veraset ilamı veya mirasçılık belgesi

Vefat edene ait vukuatlı nüfus kayıt örneği

Vefat edene ait son üç aylık ücret belgesi (maaş bordrosu)

Mirasçılara ait kimlik belgesi fotokopileri

Mirasçıların banka hesap bilgileri

Zorunlu Trafik Sigortası Tazminat Limitleri

2026 Yılı Tazminat Limitleri

Zorunlu trafik sigortasının teminat limitleri, her yıl Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından güncellenmektedir. 2026 yılı için belirtilen limitler aşağıdaki gibidir:

Araç başına maddi giderler limiti: 120.000 TL

Kaza başına maddi giderler limiti: 240.000 TL

Kişi başına sağlık giderleri limiti: 1.200.000 TL

Kaza başına sağlık giderleri limiti: 6.000.000 TL

Kişi başına maksimum tazminat limiti: 3.600.000 TL

Limit Aşılması Durumunda

Hesaplanan tazminat miktarı sigorta limitini aşarsa, kalan kısım kusurlu sürücüden (doğrudan davalı) talep edilebilir. Bu durumda zarar gören, sigorta şirketinden limit tutarını aldıktan sonra, fazlası için kusurlu tarafın aleyhine ayrıca dava açabilir.

Sigorta Şirketinin Cevap Süresi

15 Günlük Cevap Süresi

Sigorta şirketi, zarar görenin başvurusunu aldıktan sonra 15 gün içinde yazılı olarak cevap vermek zorundadır. Bu cevapta:

Tazminat talebinin kabul edildiği, ya da

Tazminat talebinin kısmen kabul edildiği, ya da

Tazminat talebinin reddedildiği belirtilmelidir.

Cevap Verilmemesi Durumunda

Sigorta şirketi 15 gün içinde cevap vermezse, zarar gören kendi tercihine göre aşağıdaki yolları seçebilir:

Dava açma yoluna başvurma (Asliye Ticaret Mahkemesinde)

Sigorta Tahkim Komisyonuna başvuru yapma

Ekspertiz Süreci

Ekspertiz Raporu Hazırlanması

Sigorta şirketi, araçta meydana gelen hasar miktarını belirlemek için ekspertiz yaptırır. Ekspertiz, bağımsız bilirkişiler tarafından veya sigorta şirketinin anlaşmalı ekspertizleri tarafından yapılabilir.

Ekspertiz raporunda, aracın:

Hasar gören parçaları

Onarım maliyeti

Onarım süresi

Araç tamamen hasar gördüyse, taşıt rayiç değeri

gibi bilgiler yer alır.

Mağdurun Ekspertiz Hakkı

Zarar gören, sigorta şirketi tarafından hazırlanan ekspertiz raporunun dışında, bağımsız bir ekspertiz yaptırmaya hak sahibidir. Bu özel ekspertiz, mağdurun masrafı ile yapılır ve sigorta şirketinin raporuyla farklılık gösterebilir.

Ekspertizler arasında önemli bir fark çıkarsa, mahkemeye başvurularak bilirkişi incelemesi istenebilir.

Maddi Tazminat Türleri

Araç Onarım Masrafları

Araçta meydana gelen hasar, onarılabilir durumda ise, onarımın maliyeti sigorta şirketi tarafından karşılanır. Ekspertiz raporuna göre belirlenen onarım fiyatı tazminat kapsamında yer alır.

Onarım, sigorta şirketinin anlaşmalı servisi (yetkili servisi) veya başka bir serviste yapılabilir. Ancak farklı serviste yapılırsa, sigorta şirketi ekspertiz raporundaki tutarı tazmin eder. Daha yüksek bir fatura çıkarsa, fazla kısım zarar görenin üstlendiği sorumluluk olur.

Araç Tamamen Hasar Gördüğü Durumda

Araç, onarım maliyeti kazanın zarar görenin taşıt değerinin %70'ini aşarsa veya tamamen kullanılmaz hale gelmişse, sigorta şirketi araçların taşıt rayiç değerini tazmin eder.

Taşıt rayiç değeri, kaza tarihindeki benzer araçların piyasa değeridir. Sigorta şirketi, resmi rayiç değer tablolarını (Kasko) veya bilirkişi raporunu kullanarak rayiç değeri belirler.

Araç Değer Kaybı (Talihsiz Olay Kaybı)

Araç, tamamen hasara uğramasa ancak onarıldıktan sonra rayiç değerinde azalma meydana gelirse, bu fark "araç değer kaybı" veya "talihsiz olay kaybı" olarak adlandırılır. Bu konuda ayrıntılı bir makale hazırlanacağından, burada detaylı açıklama yapılmayacaktır. Kısaca belirtmek gerekirse, araç değer kaybı talebinin kabul edilmesi ve tutarının hesaplanması oldukça tartışmalı bir konudur.

Kira Araç Masrafı

Aracının onarım süresinde kira araç (rent-a-car) kullanılması durumunda, bu masraf tazminat kapsamında yer alabilir. Ancak sigorta poliçesinde kira araç teminatı bulunmalı ve belirtilen limitler içinde kalınmalıdır.

Çekici ve Nakliye Masrafları

Kaza yerinden aracın yetkili servise veya tamirciye taşınması masrafı, sigorta şirketi tarafından karşılanabilir. Çekici hizmetinin fiyatı makul miktarda ise tazmin edilir.

Diğer Masraflar

Araç trafiğe çıkış muayenesi masrafları

Araç elektrik ve mekanik muayene masrafları

Gerekli durumlarda araç gümrük masrafları

gibi masraflar da tazminat kapsamında sayılabilir.

Maddi Tazminat Talep Ederken Dikkat Edilecek Hususlar

Kusur Oranının Belirlenmesi

Tazminat hesaplamalarında kusur oranı önemli bir faktördür. Zarar görenin kusur oranı yüksekse, alacağı tazminat tutarı bu oran kadar azalır.

Örneğin, zarar görenin kusur oranı %30, hesaplanan tazminat 100.000 TL ise, alacağı tazminat: 100.000 TL × (100% - 30%) = 70.000 TL olur.

Orantısızlık İlkesi

Türk hukuku, tazminat taleplerinde "orantısızlık ilkesi" olarak adlandırılan prensibe uymaktadır. Buna göre, onarım maliyeti araçların değerinin %70'ini aşarsa, araç tamamen hasara uğramış sayılır ve rayiç değeri tazmin edilir.

Belgelerin Saklanması

Tazminat talebinde kullanılacak tüm belgeler, orijinal haliyle veya noterde tasdik ettirilerek saklanmalıdır. Belge eksikliği, tazminat talebinin reddedilmesine neden olabilir.

Sigorta Şirketi Tarafından Tazminat Reddedildiğinde

Reddedilme Nedenleri

Sigorta şirketi, aşağıdaki durumlarda tazminat ödemesini reddedebilir:

Sigorta poliçesinin kaza tarihinde aktif olmaması

Sürücünün sigorta poliçesinde belirtilen yaş şartını taşımaması

Sürücünün ehliyet süresi dolmuş olması

Kaza, poliçede teminat dışı tutulmuş bir riskten kaynaklanıyorsa

Kasıtlı hasar (araba vurulması amaçlanmışsa)

Sigorta Tahkim Komisyonuna Başvuru

Tahkim Yolu

Sigorta şirketi tarafından tazminat talebi reddedilirse veya yetersiz ödeme yapılırsa, zarar gören Sigorta Tahkim Komisyonuna başvuru yapabilir. Tahkim, mahkeme davası yerine tercih edilen, daha hızlı ve ekonomik bir çözüm yoludur.

Tahkim Başvuru Süresi

Sigorta şirketinin olumsuz cevap verdikten (veya 15 gün cevap vermeden) 15 gün sonra tahkim yoluna başvurulabilir.

Tahkimde Gerekli Belgeler

Tahkim başvurusunda, sigorta şirketine gönderilen belgeler ile aynı dokümanlar gönderilmelidir. Ek olarak, sigorta şirketinin cevabı (varsa) da dosyaya eklenir.

Mahkemede Dava Açılması

Yetkili Mahkeme

Zorunlu trafik sigortası uyuşmazlıkları, Asliye Ticaret Mahkemelerinde görülür. Uyuşmazlığın değerine bağlı olarak yetkili mahkeme belirlenir.

Dava Şartı Arabuluculuk

Kasko sigortası davaları açılırken arabuluculuğa başvuru yapılması dava şartıdır. Ancak zorunlu trafik sigortası uyuşmazlıkları için bu şart zorunlu değildir.

Zamanaşımı Süresi

Trafik kazasından dolayı maddi tazminat talebinde bulunmak için, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten itibaren 2 yıl geçmesi gerekmektedir. Her halükarda, kazanın meydana geldiği tarihten itibaren 10 yıl içinde dava açılması zorunludur.

Ankara'da Trafik Kazası Uyuşmazlıklarında

Yetkili Makamlar

Ankara'da trafik kazası nedeniyle sigorta şirketine başvuru yapan zarar görenler, Ankara Sigorta Tahkim Komisyonuna başvuru yapabilir.

Dava açılması durumunda, Ankara Asliye Ticaret Mahkemeleri'ne başvurulması gerekir.

Ankara'da bulunan zarar görenler, avukat yardımı ile başvuru işlemlerini yürütebilir.

Sık Sorulan Sorular

Kaza tespit tutanağı hazırlanmazsa sigorta tazminatı reddedilebilir mi?

Evet. Kaza tespit tutanağı, sigorta başvurusunun en temel belgesidir. Tutanak hazırlanmamışsa, başvuru reddedilebilir.

Sigorta şirketi ödemeyi reddederse ne yapılmalı?

Sigorta Tahkim Komisyonuna başvuru yapılabilir veya mahkemede dava açılabilir.

Tazminat tutarı hesaplanırken hangi kriterler kullanılır?

Kusur oranı, araçta meydana gelen hasar miktarı, onarım maliyeti veya rayiç değeri, ekspertiz raporları gibi faktörler tazminat hesaplamasında yer alır.

Araç nakliye masrafları tazminat kapsamına girer mi?

Evet. Kaza yerinden servise veya tamirciye taşınma masrafları, makul miktarda ise tazminat kapsamında yer alır.

Sigorta şirketi 15 gün içinde cevap vermezse ne olur?

Zarar gören, tahkim yoluna başvurabileceği gibi doğrudan mahkemeye dava açabilir.

Kusur oranı tazminatta nasıl uygulanır?

Zarar görenin kusur oranı kadar tazminat tutarından düşülür. Örneğin %30 kusur varsa, tazminatın %30'u ödenmez.

Dava açılırken avukat zorunlu mudur?

Ticaret Mahkemesinde dava açılırken avukat zorunludur.

Araç rayiç değeri nasıl belirlenir?

Sigorta şirketi tarafından hazırlanan ekspertiz raporu veya resmi rayiç değer tabloları kullanılarak belirlenir.

Yaralanmalı trafik kazasında sigorta ödemesi ne kadar olur?

Yaralanmanın ağırlığı, sakatlık oranı, yaş, gelir ve kusur oranı gibi faktörlere bağlı olarak hesaplanır. Sabit bir tutar yoktur.

Tazminat talebi için zamanaşımı süresi nedir?

Zarar görenin zararı ve sorumluyu öğrendiği tarihten itibaren 2 yıl, her halükarda kazanın meydana geldiği tarihten itibaren 10 yıldır.

Kasko sigortası zorunlu mu?

Hayır. Kasko sigortası ihtiyari bir sigorta türüdür. Zorunlu olan sadece trafik sigortasıdır.

Av. Doğukan DEMİRÖZ

Bilgilendirme Notu

Bu yazıda yer alan bilgiler, genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Trafik kazası uyuşmazlıkları, her somut olayın kendine özgü koşullarına göre farklı sonuçlar doğurabilen hukuki süreçlerdir. Trafik kazası geçirdiyseniz ve sigorta başvurusu yapacaksanız mutlaka bir avukatla görüşmeniz önerilir. Ankara'da ikamet eden vatandaşlar, Ankara'da lisanslı avukatlardan yardım alabilir ve Ankara Asliye Ticaret Mahkemeleri'ne başvurabilirler.