Anlaşmalı Boşanma Davası ve Boşanma Protokolü: Türk Medeni Hukuku Çerçevesinde Hızlı ve Ekonomik Boşanma Yolu

Evlilik, hukuki bir sözleşme olarak başlamış, ancak her zaman mutlu bir şekilde devam etmeyebilir. Evli çiftlerin bazıları, aralarındaki uyumsuzlukları aşamaz ve boşanmaya karar verirler. Türk hukuk sisteminde boşanma, iki yoldan biri ile gerçekleştirilebilir: anlaşmalı boşanma veya çekişmeli boşanma. Anlaşmalı boşanma, eşlerin tüm meseleler konusunda mutabık kalması şartıyla, çok daha hızlı, ucuz ve stressiz bir süreçtir. 2529 sayılı İcra ve İflâs Kanunu'nda yapılan değişiklikler ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemesi Kanunu'nun yenileme hükümleri, anlaşmalı boşanma sürecini ciddi ölçüde hızlandırmış ve basitleştirmiştir. Bu makalede, anlaşmalı boşanmanın tanımı, şartları, boşanma protokolünün içeriği, dava süreci ve Ankara'da bulunan çiftlerin neler yapması gerektiği hakkında kapsamlı bilgi verilecektir.

Anlaşmalı Boşanma Nedir?

Tanım ve Temel Kavram

Anlaşmalı boşanma, evli çiftlerin boşanmaya karar verdikten sonra, boşanmaya ilişkin tüm konularda (çocukların velayeti, nafaka, mal paylaşımı, isim değişikliği vb.) önceden anlaşmaya vararak, bu anlaşmayı mahkemeye sunması yoluyla gerçekleştirilen boşanma türüdür.

Anlaşmalı boşanma, eşlerin ortak rızası ile boşanma talebi sunmaları ve tüm meseleler konusunda uyum sağlamaları anlamına gelir.

Anlaşmalı Boşanmanın Avantajları

Anlaşmalı boşanma, anlaşmasız boşanmaya kıyasla birçok avantaj sunmaktadır:

Daha hızlı sonuçlanır. Ortalama 2-3 ay gibi kısa bir sürede boşanma gerçekleşir, oysa anlaşmasız boşanmalar 2-3 yıl veya daha uzun sürebilir.

Çok daha ekonomiktir. Avukat masrafları ve mahkeme harçları anlaşmasız boşanmaya kıyasla çok düşüktür.

Daha az stressli ve travmatiktir. Taraflar kendi aralarında karar verdikleri için, mahkeme kararını bekleme gerekliliği ortadan kalkar.

Gizlilik ve mahremiyet korunur. Anlaşmalı boşanmada, taraflar kendi şartlarını belirledikleri için, mahkemede uzun davalara kıyasla daha mahrem bir süreç yaşanır.

Çocuklara daha az zarar verir. Taraflar kendi aralarında çocukların velayeti ve yaşam düzeni konusunda karar verirlerse, çocuklar daha az travma yaşar.

Anlaşmalı Boşanmaya Gidebilmek İçin Şartlar

Genel Şartlar

Anlaşmalı boşanmaya gidebilmek için aşağıdaki şartlar sağlanmalıdır:

Her iki eş de boşanma konusunda hemfikir olmalı. Birisi boşanmak istemiyor ise, anlaşmalı yola gidilemez; anlaşmasız boşanma yolu izlenmelidir.

Taraflar, boşanmaya ilişkin tüm konularda (çocuk, mal, nafaka vb.) yazılı anlaşmaya varmalı.

Çiftler, boşanma protokolü adı verilen bir belgeyi hazırlamalı ve imzalamalı.

Çiftlerin, boşanma protokolünü mahkemeye sunmak amacıyla bir avukat görevlendirmesi gerekir (zorunlu tüketiciliği ile değerlendirilmez, ancak tavsiye edilir).

Evlilikten çocuk varsa, çocukların menfaati göz önüne alınmalı ve velayeti, nafakası vb. hususlar net biçimde belirlenmelid.

Boşanma Protokolü Nedir?

Tanım ve Önemli

Boşanma protokolü, evli çiftler tarafından boşanmaya ilişkin tüm meseleler konusunda varılan anlaşmanın yazılı belgesine verilen addır. Bu belge, avukat tarafından hazırlanır ve her iki taraf (eş) tarafından imzalanır.

Boşanma protokolü, mahkemeye sunulan ve boşanma kararının temelini oluşturan resmi bir belgedir. Bu belge olmadan anlaşmalı boşanma mümkün değildir.

Boşanma Protokolünde Yer Alması Gereken Hususlar

Boşanma protokolünde, aşağıdaki konular kesinlikle yer almalıdır:

Tarafların Kimlik Bilgileri: Her iki eşin adı, soyadı, T.C. kimlik numarası, doğum tarihi ve adresi.

Evlilik Tarihi ve Yeri: Evlenme tarihinin, yılının ve nerede evlenildiğinin belirtilmesi.

Çocuk Konusu: Evlilikten çocuk varsa, çocukların adları, doğum tarihleri ve velayeti kimin (veya her ikisinin ortak) altında olacağının belirtilmesi.

Çocuk Nafakası: Çocuğu velayeti altında bulunmayan eş tarafından, çocuk kaç yaşına kadar nafaka alacağının, nafaka tutarının ne olacağının belirlenmesi.

Eş Nafakası (Bakım ve Yardım Nafakası): Eşlerden biri, diğerine nafaka ödeyecekse, tutarı ve süresi.

Mal Paylaşımı: Evlilik birliği döneminde biriktirilen mal ve alacakların nasıl paylaşılacağının belirlenmesi.

Gayrimenkuller: Eşlerin ortak mülkiyetindeki gayrimenkullerin (ev, arsa vb.) kimin olacağı veya satılıp paraların paylaşılacağı.

Borçlar: Evlilik döneminde biriktirilen borçların kimi tarafından ödeneceği.

Aile Adı: Boşanma sonrası hangi eşin ismi değiştireceği (genellikle kadın kocasının soyadını terk edip kızlık soyadına dönmek ister).

Emeklilik Hakları: Evlilik birliğinin ne kadarının emeklilik hesabında dikkate alınacağı (yaşlılık aylığı paylaşımı).

Diğer Taşınır Mallar: Araba, motosiklet, gözlük, elektronik eşya, mücevher vb. mal paylaşımı.

Boşanma Protokolü Hazırlanması Süreci

Avukat Seçimi

Anlaşmalı boşanmada, her iki eş de aynı avukattan faydalanabilir veya her biri kendi avukatını seçebilir. Pek çok çift, masrafları düşürmek amacıyla, aynı avukatı görevlendirir ve bu, yasal olarak sorun yaratmaz.

Avukat, taraflarla görüşerek, onların mutabık kaldığı şartları bir protokol halinde yazılı belgeye dönüştürür.

Görüşme ve Anlaşma Süreci

Avukat, her iki taraf ile ayrı ayrı veya birlikte görüşerek, tarafların ne istediğini öğrenir.

Taraflar, çocuk, mal, nafaka gibi konularda ne karar verdiklerini avukata açıklar.

Avukat, tarafların söylediklerini yasalara uygun hale getirerek protokolü hazırlar.

Bu süreç, ortalama 1-2 hafta sürer.

Protokolün Hazırlanması

Avukat, protokolü her iki tarafın mutabık kaldığı şekilde hazırlar ve onlarla paylaşır.

Taraflar, protokolü okuyup, tüm hususlarda hemfikir olduklarından emin olduktan sonra, protokolü imzalarlar.

Protokol, her iki taraf ve avukat tarafından imzalanmalıdır. Noterde tasdik ettirmek, yasal zorunluluk değildir ancak tavsiye edilir.

Anlaşmalı Boşanma Davası Açılması

Dava Açılmadan Önce Yapılması Gerekenler

Anlaşmalı boşanma davası açılmadan önce, taraflar aşağıdaki işlemleri yapmalı:

Boşanma protokolünü imzalamalı.

Protokolü noterde tasdik ettirmeleri (tavsiye edilir).

Gerekli belgeler (evlilik cüzdanı, nufus kayıt örneği, çocuk nüfus kayıt örnekleri vb.) hazırlamalı.

Dava Açılması

Arabuluculuk başvurusu yapıldıktan sonra, avukat, mahkemeye dava dilekçesini sunabilir. Boşanma davası, Aile Mahkemesi'nde açılır.

Ankara'da bulunan çiftler, Ankara Aile Mahkemesi'ne başvurmalıdırlar.

Dava Dilekçesinin İçeriği

Dava dilekçesinde:

Tarafların kimlik bilgileri

Evlenme tarihi ve yeri

Boşanma nedeninin kısaca açıklanması (anlaşmalı boşanma sözcüğü, "aralarında uyumsuzluk" gibi sözlerle ifade edilebilir)

Çocuk varsa, çocukların adları, yaşları

Boşanma protokolüne atıf

belirtilmelidir.

Anlaşmalı Boşanma Davasının Süreci

Mahkemede İlk Görüşme

Mahkeme, tarafları ve avukatını çağırarak, ilk duruşmayı yapır. Bu duruşmada:

Hakim, taraflarla konuşarak, gerçekten boşanmak istediklerini ve protokolle hemfikir olduklarını teyit eder.

Taraflar, boşanma protokolünü mahkemeye sunarlar.

Hakim, protokolü inceleyerek, hususiyetle çocuk ve nafaka konularında herhangi bir sakatlık olup olmadığını kontrol eder.

Eğer protokol uygun ise, hakim boşanma kararı verir.

Mahkemenin Kontrol Edileceği Hususlar

Hakim, anlaşmalı boşanmada da, çocukların menfaatini gözetmelidir. Eğer çocuğun nafakası yeterli değilse, hakim bunu protester edebilir ve tarafları onarttırmasını isteyebilir.

Eşlerin nafaka konusu, makul bir tutara denk geliyorsa genellikle kabul edilir.

Mal paylaşımı konusu, hakim tarafından sorgulanmaz, çünkü bu özel bir hukuk meselesidir.

Karar Verilmesi

Protokolde sorun yoksa, hakim aynı duruşmada boşanma kararını verir. Kararın kesin olması için bekleme süresi yoktur; karar hemen yürürlüğe girer.

Eğer protokolde bir sakatlık varsa, taraflardan düzeltme yapmaları istenir. Düzeltme yapıldıktan sonra, yeni bir duruşmada karar verilir.

Anlaşmalı Boşanma Kararının Sonuçları

Boşanma Kararı Kesinleşmesi

Anlaşmalı boşanmada, mahkemenin verdiği karar derhal kesinleşir. Temyiz hakkı yoktur (hiçbir taraf temyiz etmek istemediği için).

Kararın kesinleşmesinin hemen ardından, boşanma resmî nüfus kayıtlarına işlenir.

İsim Değişikliği

Boşanma kararı kesinleştikten sonra, protokolde belirtilen eş (genellikle kadın), eski soyadını veya kızlık soyadını kullanmaya başlayabilir. Bunun için ayrıca mahkemeye başvuru yapması gerekmez; nüfus memuru tarafından otomatik işleme alınır.

Nafaka Ödemeleri

Boşanma kararında belirtilen nafaka tutarı, karardan sonra derhal ödenmesi gereken bir yükümlülük haline gelir. Eğer nafaka ödenmezse, alacaklı taraf, İcra Müdürlüğü'ne müracaat ederek icra takibi başlatabilir.

Çocuk Velayeti

Boşanma kararı, çocuğun velayetinin kimin (veya her ikisinin ortak) altında olacağını belirler. Bu karar, protokolde belirtildiği şekilde uygulanır. Ancak daha sonra durumlar değişirse, velayetin değiştirilmesi için mahkemeye başvurmak mümkündür.

Gayrimenkul Paylaşımı

Boşanma kararında gayrimenkul paylaşımı belirtilmişse, bu paylaşımı tamamlamak için taraflar tapu müdürlüğüne başvurmalı ve mal devri işlemlerini yapmalıdırlar.

Anlaşmalı Boşanmada Mahkeme Harçları ve Masraflar

Mahkeme Harçları

Anlaşmalı boşanma davası için ödenecek mahkeme harçı, davanın değerine göre hesaplanır. 2026 yılında boşanma davası harçı, genellikle 100-200 TL arasında değişmektedir.

Avukat Ücretleri

Avukat ücreti, avukatın seçimine bağlıdır. Bazı avukatlar saatlik ücret alırken, bazıları sabit ücret alır. Anlaşmalı boşanmada, avukat ücreti ortalama 1.500-5.000 TL arasında değişmektedir.

Noter Masrafları

Protokolü noterde tasdik ettirmek isteyen taraflar, noter masrafı da ödemelidir. Noter masrafı, belgenin uzunluğuna göre hesaplanır ve ortalama 100-300 TL arasında değişmektedir.

Toplam Tahmini Masraf

Avukat ücreti: 2.000-4.000 TL Mahkeme harçı: 100-200 TL Noter masrafı: 100-300 TL Arabuluculuk ücreti: 500-1.000 TL (varsa)

Toplam: 2.700-5.500 TL

Anlaşmasız Boşanma ile Anlaşmalı Boşanma Arasındaki Farklar

Süre

Anlaşmalı boşanma: 2-3 ay Anlaşmasız boşanma: 1,5-3 yıl veya daha uzun

Masraf

Anlaşmalı boşanma: 2.700-5.500 TL Anlaşmasız boşanma: 15.000-50.000 TL veya daha fazla

Stres ve Travma

Anlaşmalı boşanma: Minimal Anlaşmasız boşanma: Maksimum

Tarafların Kontrolü

Anlaşmalı boşanma: Taraflar kararı verirler Anlaşmasız boşanma: Hakim karar verir

Çocuğa Etkisi

Anlaşmalı boşanma: Daha az olumsuz Anlaşmasız boşanma: Daha olumsuz

Ankara'da Anlaşmalı Boşanma Davası Açılması

Yetkili Mahkeme

Ankara'da ikamet eden çiftler, Ankara Aile Mahkemesi'ne anlaşmalı boşanma davası açmalıdırlar.

Ankara Aile Mahkemesi'nin adresi ve şube sayısı, yıllara göre değişmektedir. Güncel bilgi için Ankara Adliyesi'ne başvurmak faydalı olacaktır.

Avukat Seçimi

Ankara'da bulunan çiftler, Ankara Barosu'na kayıtlı bir avukat seçmelidir. Avukat seçiminde, avukatın aile hukuku konusunda deneyimli olması tavsiye edilir.

Dava Açılması

Anlaşmalı boşanma davası, avukat tarafından Ankara Aile Mahkemesi'ne sunulur. Başvuru evraklarında, boşanma protokolü ve gerekli belgeler (evlilik cüzdanı, nufus kayıt örnekleri vb.) yer almalıdır.

Sık Sorulan Sorular

Anlaşmalı boşanmada ne kadar süre geçer?

Ortalama 2-3 ay. Arabuluculuk başvurusu 2-4 hafta, dava süreci 4-8 hafta kadar sürer.

Anlaşmalı boşanmada avukat zorunlu mu?

Yasal olarak zorunlu değildir, ancak taraflar tarafından tavsiye edilir. Avukat olmadan yapılan boşanmalar da geçerlidir, ancak hukuki riskler artabilir.

Boşanma protokolünde çocuk konusu ne kadar önemli?

Çok önemli. Hakim, çocuğun menfaatini her zaman gözetmelidir. Çocuk nafakası yeterli değilse, hakim müdahale edebilir.

Anlaşmalı boşanmada mal paylaşımı konusu zorunlu mu?

Evlilikten kaynaklı mal varsa, evet, belirtilmelidir. Ancak taraflar mallı ve mallarını kendi aralarında paylaştı ise, bu protokolde belirtilmelidir.

Anlaşmalı boşanmada nafaka konusunda taraflar her şeyi belirleyebilir mi?

Evet, ancak nafaka tutarı gerçekçi ve makul olmalıdır. Hakim, aşırı düşük veya aşırı yüksek nafaka konusunda müdahale edebilir.

Boşanma protokolü noterde tasdik ettirilmelidir mi?

Yasal zorunluluk yoktur, ancak tavsiye edilir. Noterde tasdik ettirilmiş protokol, daha güçlü kanıt değerine sahiptir.

Ankara'da anlaşmalı boşanma davası hangi mahkemede açılır?

Ankara Aile Mahkemesi'nde açılır.

Anlaşmalı boşanmada temyiz hakkı var mı?

Hayır. Anlaşmalı boşanmada karar kesindir ve temyiz edilemez.

Boşanma kararı çıktıktan sonra isim değişikliği için ayrıca başvuru yapılması gerekir mi?

Hayır. Nüfus memuru, boşanma kararından sonra otomatik olarak isim değişikliğini işler.

Çocuk velayeti sonradan değiştirebilir mi?

Evet. Durumlar değişirse, taraflar mahkemeye müracaat ederek velayetin değiştirilmesini talep edebilirler.

Nafaka ödenmezse ne yapılır?

İcra Müdürlüğü'ne icra takibi başlatılabilir. İcra müdürlüğü, nafakayı tahsil etmek için takip başlatır.

Av. Doğukan DEMİRÖZ

Bilgilendirme Notu

Bu yazıda yer alan bilgiler, genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Anlaşmalı boşanma, her çiftin özel koşullarına göre farklılaşabilen bir hukuki süreçtir. Boşanmayı düşünüyorsanız veya anlaşmalı boşanma süreci başlatmak istiyorsanız mutlaka bir avukatla görüşmeniz önerilir. Ankara'da ikamet eden çiftler, Ankara Barosu'na kayıtlı avukatlardan hukuki danışmanlık alabilir ve Ankara Aile Mahkemesi'ne başvurabilirler.